Wat is de Wet kwaliteitsborging (Wkb) en wat betekent die voor jou?

De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, kortweg de Wkb, verandert hoe de kwaliteit van bouwwerk wordt gecontroleerd en versterkt de positie van de opdrachtgever. Voor aannemers, ook zzp'ers en kleine bedrijven, betekent dat nieuwe verplichtingen en een scherpere aansprakelijkheid. Deze gids legt uit wat de Wkb is en wat ze voor jou betekent.

Wat regelt de Wkb?

De Wkb regelt twee dingen. Ten eerste een nieuw stelsel van kwaliteitsborging: bij bepaalde bouwwerken controleert een onafhankelijke kwaliteitsborger of het werk aan de bouwtechnische eisen voldoet, in plaats van een toets vooraf door de gemeente. Ten tweede versterkt de wet de privaatrechtelijke positie van de opdrachtgever, met onder meer een scherpere aansprakelijkheid van de aannemer en de plicht om een dossier op te leveren.

Wanneer geldt de Wkb?

De Wkb bestaat uit twee gescheiden onderdelen met elk hun eigen tijdlijn. Het publiekrechtelijke deel, met de onafhankelijke kwaliteitsborger en de bouwmelding, geldt sinds 1 januari 2024 alleen voor nieuwbouw in de laagste risicocategorie (gevolgklasse 1), zoals woningen en eenvoudige bouwwerken. Voor verbouw, onderhoud en renovatie geldt dit publiekrechtelijke toezicht nog niet: de invoering ervan stond eerder gepland voor 1 juli 2025, maar de minister heeft dit besluit in december 2024 uitgesteld in afwachting van een stelsel dat aantoonbaar tot betere kwaliteit tegen aanvaardbare kosten leidt. Er is geen nieuwe ingangsdatum vastgesteld. Het privaatrechtelijke deel van de Wkb, met de aangescherpte aansprakelijkheid en de plicht om een dossier op te leveren, geldt sinds 1 januari 2024 wél al voor alle aannemingsovereenkomsten, dus ook bij verbouw en onderhoud, ongeacht de gevolgklasse. Juist die twee privaatrechtelijke verplichtingen raken veel zzp'ers en kleine bouwbedrijven, want renovatie en onderhoud is hun dagelijkse werk.

Ook waar het publiekrechtelijke toezicht nog niet geldt, gelden de privaatrechtelijke verplichtingen dus al wel. Het is daarom verstandig om nu al volgens de Wkb te werken: de gewoonte van vastleggen en opleveren betaalt zich hoe dan ook terug.

De twee dingen die voor jou veranderen

Deze twee wijzigingen komen uit het privaatrechtelijke deel van de Wkb. Ze gelden dus al sinds 1 januari 2024, voor nieuwbouw én verbouw, ongeacht de gevolgklasse.

Strengere aansprakelijkheid. Onder de Wkb blijf je als aannemer aansprakelijk voor gebreken die bij de oplevering niet zijn opgemerkt en gemeld, ook als de opdrachtgever ze pas later ontdekt. Het gaat daarbij niet om de vraag of een gebrek zichtbaar hád kunnen zijn, maar of het daadwerkelijk is gemeld bij de oplevering. Voorheen lag de bewijslast vaker bij de klant. Nu moet je kunnen aantonen dat een gebrek niet aan jou te wijten is. Hoe lang je na de oplevering aansprakelijk blijft, lees je in de gids over garantie en aansprakelijkheid na oplevering.

Het opleverdossier. Je levert bij oplevering een dossier op dat inzicht geeft in wat je hebt gedaan en hoe je aan de afspraken hebt voldaan. Voor consumenten heet dit het consumentendossier. Het is je verantwoording én je bewijs.

Wat moet je nu doen?

• Leg per klus vast wat je doet: foto's voor, tijdens en na, materiaalbonnen, garanties.
• Maak van die vastlegging een opleverdossier dat je aan de klant geeft.
• Zorg dat je afspraken in de offerte helder staan, zodat je later kunt aantonen wat was afgesproken.

In de gids over het opleverdossier lees je precies wat erin hoort. Werk je vooral aan kleinere klussen, lees dan de gids over de Wkb voor de zzp'er en kleine aannemer.

Hoe Klusinzicht hierbij helpt

In Klusinzicht verzamel je per klus de foto's, bonnen en garanties en genereer je in één klik een opleverdossier voor je klant. Je legt de opleverdatum en garantie vast en houdt alles bij de juiste klus. Zo bouw je zonder losse mappen en appjes moeiteloos je dossier en je eigen bewijs op.